Page Nav

HIDE

Admin Talk

{fbt_classic_header}

Header AD

//

อ่านยัง:

latest

Ads Place


วิธีเขียนกระทู้ธรรม ธ.ศ.ชั้นเอก (สุภาษิตที่ ๕)

<h1>สอนวิธีเขียนเรียงความแก้กระทู้ธรรมชั้นเอก</h1>

<h2>อปฺปมาทรตา โหถ สจิตฺตมนุรกฺขถ...</h2>

ขุ. ธ. ๒๕/๕๘.

ที่มาของสุภาษิต
( ขุ. ธ. ) = ขุททกนิกาย ธรรมบท

ประเด็นหลักที่ควรต้องอธิบาย
- หล่ม คืออะไร
- คนเช่นไรชื่อว่าตกหล่ม
- คนที่ตกหล่มจะมีผลอย่างไร
- จะทำอย่างไรไม่ให้ตกหล่ม
- จะถอนตัวขึ้นจากหล่มอย่างไร

แนะนำหลักธรรมมาประกอบอธิบาย
- อินทรีย์ ๖
- มรรค์มีองค์ ๘
- ศีล สมาธิ ปัญญา
- เรื่องอื่นๆ (ที่เกี่ยวข้อง)

แนะนำสุภาษิตใช้เชื่อม
อปฺปมตฺตา สตีมนฺโต    สุสีลา โหถ ภิกฺขโว
สุสมาหิตสงฺกปฺปา    สจิตฺตมนุรกฺขถ.
ภิกษุทั้งหลาย! พวกเธอจงเป็นผู้ไม่ประมาท มีสติ
มีศีลดีงาม ตั้งความดำริไว้ให้ดี คอยรักษาจิตของตน.
อปฺปมาทรโต ภิกฺขุ    ปมาเท ภยทสฺสิวา
อภพฺโพ ปริหานาย    นิพฺพานสฺเสว สนฺติเก.
ภิกษุยินดีในความไม่ประมาท หรือเห็นภัยในความประมาท
เป็นผู้ไม่ควรเพื่อจะเสื่อม (ชื่อว่า) อยู่ใกล้พระนิพพาน.
อตฺตนา หิ อตฺตโน นาโถ    โก หิ นาโถ ปโร สิยา
อตฺตนา หิ สทนฺเตน    นาถํ ลภติ ทุลฺลภํ.
ตนแล เป็นที่พึ่งของตน คนอื่น ใครเล่าจะเป็นที่พึ่งได้
ก็บุคคลมีตนฝึกฝนดีแล้ว ย่อมได้ที่พึ่งที่ได้ยาก.
- สุภาษิตอื่นๆ (ไม่บังคับ)

แนวนำมาเขียนอธิบายเนื้อหา

หล่ม คือ กิเลสกาม หมายถึง กิเลสเป็นเหตุใคร่ ทำใจให้หลงติดอยู่ในอารมณ์ต่างๆ มีรูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ ที่น่าชอบใจ

คนที่ชื่อว่าตกหล่ม คือ คนที่หลงยึดมั่นถือมั่นในรูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ ว่าเป็นตัว เป็นตน เป็นกู ของกู ต้องดิ้นรนแสวงหาสิ่งเหล่านั้นมาสนองความต้องการของตน เมื่อได้สมใจก็ทำให้ยึดมั่นยิ่งขึ้น แต่เมื่อไม่สมใจก็เป็นทุก จึงชื่อว่า ติดอยู่ในหล่ม

การป้องกันไม่ให้ตกหล่ม คือ การรักษาจิตของตนไว้ให้ดี ด้วยการตั้งสติอยู่ทุกลมหายใจ ในขณะที่ตาเห็นรูป หูฟังเสียง จมูกดมกลิ่น ลิ้นลิ้มรส กายสัมผัสโผฏฐัพพะ หรือเมื่อธรรมารมณ์เกิดกับใจ อย่าให้จิตเกิดความยินดียินร้าย หรือไม่ให้เกิดความชอบชังในอารมณ์นั้นๆ

การถอนตัวขึ้นจากหล่ม คือ ให้ดำเนินตามมรรค์มีองค์ ๘ ประการ หรือตามหลักของศีล สมาธิ ปัญญา ซึ่งเป็นวิธีการเดียวกับพระพุทธเจ้าและพระอริยสาวกใช้ถอนตัวเองจากมาแล้ว

การตั้งความดำริไว้ให้ดี คือ การตั้งความคิดริเริ่มในทางกุศล ที่เรียกว่า สัมมาสังกัปปะ ๓ ประการ คือ ๑.ดำริในการออกจากกาม ๒.ดำริในความไม่พยาบาท ๓.ดำริในการไม่เบียดเบียน

การคอยรักษาจิตของตน คือ การสำรวจอินทรีย์ คือตา หู จมูก ลิ้น กาย ไม่ให้ไปยินดียินร้ายในขณะที่ ตาเห็นรูป หูฟังเสียง จมูกดมกลิ่น ลิ้นลิ้มรส และกายถูกต้องสัมผัส






ไม่มีความคิดเห็น